PGS.TS Nguyễn Đức Thành: "Giáo dục để giúp đứa trẻ trở về bản năng con người với tất cả những sự nhạy cảm của nó"

  • Ngày đăng: 09:59 , 19/04/2019
  • Lượt xem: 276

Đầu tư thế nào cho con luôn là một câu hỏi lớn đối với các bậc làm cha mẹ. Cuối tuần vừa rồi là dịp đầu tiên Dream&Do có thể trực tiếp trao đổi và lắng nghe những câu chuyện về những sự băn khoăn và cả hoang mang của phụ huynh về câu hỏi lớn lao này.

Chúng ta chỉ thường tập trung vào những thứ có thể dễ dàng nhận thấy phía bên ngoài của đứa trẻ về mặt thể chất, những thành tích hay ghi nhận của trường lớp trong 12 năm học. Nhưng đầu tư vào con người lại không đơn giản như vậy. Ta không thể nhìn vào mỗi khoảng thời gian đó. Đôi khi khoản tiền chúng ta chi ra ngày hôm nay không thể giúp mình hình dung ra ngay kết quả được. Khi ta đầu tư vào con người có những kết quả sẽ đến trong khoảng thời gian dài khác với khi đầu tư vào tài chính. 

Và kết quả đối với những đứa trẻ là khác nhau. Đằng sau các mô hình giáo dục, những triết lý giáo dục là những triết lý về phát triển con người, như bắt nguồn từ những giá trị phổ quát. Đầu tư cho một đứa trẻ không phải để cho nó trở thành một hình mẫu, vị trí nào trong tương lai. Mà để nó có thể nhận biết được cái tôi của bản thân, đâu là tự do, đâu là độc lập, đâu là hạnh phúc. Phụ huynh luôn quan tâm đến việc lựa chọn phương pháp giáo dục hay ngôi trường để con theo học nhưng có một câu hỏi cha mẹ cần lựa chọn trước đó rằng đâu là triết lý mà chúng ta mong muốn lựa chọn cho đứa con của mình.

Khi được hỏi về mong muốn hình dung các bạn nhỏ trong tương lai đối với riêng diễn giả. PGS.TS Nguyễn Đức Thành đã chia sẻ rằng: "Triết lý giáo dục bắt nguồn từ triết lý về con người. Anh có quan điểm như thế nào về con người, như con người đáng như thế, nên như thế hoặc phải như thế thì anh sẽ có bước tiếp theo. Triết lý về con người là vấn đề sâu thẳm nhất của các nền triết học cũng như các xã hội của chúng ta. Việc xã hội thiếu đi thứ này dẫn đến vấn đề của giáo dục." Anh Thành cho rằng con người tự nó là một chủ thể độc lập của nó, có một tương lai, có những quyết định vận mệnh của chính nó. Xuất phát từ đó, chúng ta giáo dục cho con gười chúng ta muốn theo cách như vậy để nó tự có những năng lực, có khả năng tự quyết định nó đến ngày trưởng thành.

Con người khác động vật ở tính phức tạp của xã hội mà nó sống trong đó và để tồn tại trong xã hội nó cần một thời gian rất dài để nó bước ra khỏi cuộc đời. Khác với việc đeo rất nhiều thành tựu, kết quả nhưng cuối cùng nó vẫn chỉ là con người trong suốt cái vỏ được bồi đắp hàng chục năm dày dặn. Nhưng nó không có sự tự tin, không có một cái nhìn chất lượng về thế giới, về quan hệ giữa con người với con người thì nó sẽ khó lòng thành công. 

Cuộc đời bản thân mỗi chúng ta là một chuỗi những quyết định, lựa chọn và hành động. Đứa trẻ cần phải có khả năng giải quyết vấn đề. Đôi khi có những phán đoán đòi hỏi sự can đảm và chỉ diễn ra trong khoảnh khắc. Nhưng chính khoảnh khắc đó có thể quyết định số phận của đứa trẻ, cuộc đời được định hình từ những điều nhỏ bé như vậy. Và chúng ta không thể nào ai giải quyết thay cho ai cả. Đánh mất khả năng phán đoán, nhạy cảm, tư duy giải quyết vấn đè sẽ khiến con người tiếp tục lạc lối.

Rõ ràng, đầu tư cho một con người không thể so sánh với việc đầu tư cho một dạng tài sản bởi vậy việc xác định đâu là khoản "lãi" mà cha mẹ mong muốn ở đứa trẻ là điều cần phải xác định đầu tiên. Khoản "lãi" này chính là triết lý phát triển con người mà phụ huynh cần tìm ra và lựa chọn cho con. Triết lý phát triển con người tưởng chừng là một điều gì đó rất triết học nhưng thực ra lại rất gần gũi và mang tính căn bản trong giáo dục. Chúng ta quên mất vai trò của việc tồn tại một triết lý bởi phó mặc công việc giáo dục cho hệ thống trướng học. Vì thế mà thành quả của đầu tư cho giáo dục luôn bị gắn liền với những điểm số nhìn thấy hằng ngày hay những thành tích mỗi năm học. Phụ huynh quên mất những câu hỏi lớn của cuộc đời đứa trẻ cần được trả lời trước tiên cho đến khi những biến cố xảy đến khiến chúng ta phải thực sự xét lại.

Và đầu tư ở đây không chỉ đơn thuần trong việc cố đắp vào cho con một hệ thống trường lớp tốt nhất hay càng bơm nhiều tiền càng tốt. Mà nó phụ thuộc vào sự phân bổ trong chiến lược của cha mẹ. Ta không chỉ đầu tư về tiền, mà có khi còn là chi phí từ chính mình. Đó là thời gian, sự kiên nhẫn, nỗ lực từ bản thân cha mẹ để gần gũi hơn với con, thực hành các nguyên tắc và đồng hành cùng con. Sẽ không sự giáo dục từ trường lớp nào thay thế được chính sự giáo dục trong gia đình, thay thế được tình yêu thương, sự tin tưởng và động viên đến từ cha mẹ. Những đứa trẻ đến cuối cùng vẫn học được nhiều nhất từ chính việc quan sát những người thân gần gũi với mình.

Bên cạnh đó, nếu như phụ huynh quá nóng ruột trong việc dùng một thước đo nào đó để xét đoán đứa trẻ cũng có thể là một sai lầm. Làm sao ta có thể đo được những giá trị bên trong? Việc đồng hành cùng con vẫn phụ thuộc nhiều vào niềm tin và tình yêu thương chứ không đơn thuần chỉ là những thứ có thể thực chứng. Mỗi đứa trẻ là một cá nhân hết sức riêng biệt.Liệu chúng ta có thực sự tin vào sức mạnh của sự tử tế, sự chân thật hay những giá trị cơ bản khác trong xã hội đầy những phi lý này. Chúng ta có thực sự tin vào đứa trẻ của mình và giúp chúng có được sự tự tin ấy để đối mặt với những vấn đề của cuộc sống?

Vậy trong bối cảnh hiện nay của thế kỉ 21, hẳn nhiều phụ huynh cũng băn khoăn làm thế nào để con mình có thể thích nghi, phát triển phù hợp và có một cuộc sống tốt. Theo anh Việt, thế kỉ này mở ra rất nhiều cơ hội nghề nghiệp, và đặc biệt trong khoảng thời gian mà những đứa trẻ lớn lên, sẽ có rất nhiều cơ hội mà chúng ta không thể lường trước. Đôi khi việc đặt ra một cái chuẩn lại có thể kìm kẹp sự phát triển của con mình. Chỉ cần say mê và kiên nhẫn thì xã hội sẽ tận dụng được tài năng của đứa trẻ đó. Anh Thành cũng bổ sung thêm rằng việc dạy con người phải giỏi như một cái máy sẽ dẫn đến thất bại. Điều ta nên dạy đứa trẻ là chinh phục máy móc vì cuối cùng thì chính con người đã tạo ra máy móc. Một con người với tất cả sự nhạy cảm, đa dạng của nó sẽ trở thành những người thành công nhất. Để con được sống và học tập trong một môi trường đa dạng, được va chạm với thế giới cùng với niềm tin tưởng, yêu thương và sự đồng hành sẽ là điều mà những đứa trẻ cần.

Còn nhiều câu hỏi lớn khác đã được đem ra thảo luận ở buổi tọa đàm và mặc dù đã kéo dài hơn thời gian dự kiến gần 1 giờ đồng hồ nhưng Dream&Do dường như mới có thể giải quyết được một phần nhỏ băn khoăn của cha mẹ. Giữa những lo toan ngược xuôi của một ngày cuối tuần, những người đã đến và ngồi xuống trao đổi với nhau về những vấn đề căn cốt của phát triển con người khiến BTC thực sự cảm động. Chúng tôi tin rằng bản thân việc có mặt tại workshop này đã cho thấy anh chị đang và sẽ đi đúng hướng trong hành trình giáo dục con của mình. Bởi như lời kết của cô Huyền chia sẻ "Cứ gõ, cửa sẽ mở". Dream&Do sẽ luôn ở đây để lắng nghe và trả lời những tiếng gõ cửa của phụ huynh. Chỉ cần anh chị luôn gõ cửa. Vẫn còn rất rất nhiều những chia sẻ đáng quý khác của 2 diễn giả trong chương trình này mà chúng tôi phải cần thêm thời gian để gỡ băng và biên tập. Ngay sau khi hoàn thành, Dream&Do sẽ chia sẻ với các phụ huynh, kể cả những anh chị chưa thể tham gia workshop vừa rồi. Trân trọng cám ơn các anh, chị đã đến, dành thời gian lắng nghe và trao đổi cùng Dream&Do cuối tuần vừa qua. Hẹn gặp anh, chị vào những buổi hội thảo kế tiếp.

 

đăng ký và nhận tư vấn miễn phí