Công dân toàn cầu là gì? Và làm thế nào để trở thành công dân toàn cầu? (Phần 1)

  • Ngày đăng: 22:25 , 10/03/2019
  • Lượt xem: 251

"Công dân toàn cầu" là cụm từ mà chắc hẳn nhiều phụ huynh thường nghe thấy hay đọc được trong những năm gần đây. Trong 2 thập niên trở lại đây, sau sự bùng nổ của làn sóng "tị nạn" giáo dục tức du học thì đến lượt làn sóng quốc tế hóa giáo dục tại Việt Nam với sự xuất hiện của các trường quốc tế ở mọi cấp học. Các nhà đầu tư đã nhìn thấy nhu cầu thực sự này, một nhu cầu rất chính đáng của bao thế hệ người Việt sau hàng ngàn năm bị đô hộ, chiến tranh, cấm vận. Bởi thế mà các trường quốc tế tại Việt Nam (tất nhiên không chỉ Việt Nam mà nhiều vùng trũng khác trong khu vực) mọc lên như nấm sau mưa và ngay lập tức có ùn ùn những phụ huynh đăng ký theo học mặc dù học phí có thể lên tới vài chục ngàn đô 1 năm. 

Nhưng nếu không có đủ tiền cho con theo học những trường này thì bố mẹ cần phải làm gì để con cũng có thể trở thành một "công dân toàn cầu" như "con nhà người ta"? Liệu rằng cứ học ở những trường quốc tế, hay học theo chương trình hệ Cambridge, hay đi du học thì sẽ trở thành công dân toàn cầu? Liệu có còn con đường nào khác cho hàng triệu học sinh còn lại, những học sinh mà ngay từ vạch xuất phát đã không có điều kiện để theo đuổi một chương trình giáo dục chuẩn quốc tế.

Tôi tin rằng luôn có cơ hội dành cho tất cả mọi người dù xuất phát điểm của mỗi người khác nhau. Những người xuất phát sớm hơn không có nghĩa sẽ về đích sớm hơn.

Trong chủ đề mà tôi nghĩ sẽ có nhiều phụ huynh quan tâm này, tôi sẽ chia sẻ dần những câu chuyện hết sức cá nhân của mình rằng tôi đã tự nhận thức về khái niệm "công dân toàn cầu" là thế nào.

Chuyến bay đầu tiên của tôi ra nước ngoài vào 9/2015
Chuyến bay đầu tiên ra ngoài lãnh thổ Việt Nam của tôi

Khác với thế hệ trẻ ngày nay được bố mẹ tạo điều kiện ra nước ngoài từ khá sớm, có những bạn nhỏ được đi du lịch cùng cha mẹ ngay từ khi có vài tuổi, có những bạn lớn hơn thì được bố mẹ cho tham gia các chương trình trại hè đi nước ngoài học tiếng Anh, thậm chí sang Mỹ, Canada để trải nghiệm, tôi bắt đầu hành trình đầu tiên của mình vào tháng 9 2015. Khi ấy, Quỹ YSEALI Seed for the future đã tài trợ để mình có thể làm dự án iTeach, một dự án về giáo dục đa thông minh dành cho học sinh miền núi tại Việt Nam và học sinh tại vùng chiến sự ở Phillipines. Rời sân bay Ninoy Aquino, chúng tôi đáp một chuyến bay ngắn nữa để tới một hòn đảo khác của Phillipines có tên chẳng nổi tiếng gì cả Iloilo. Cùng gặp gỡ những người bạn đồng nghiệp của dự án và nói chuyện về những vấn đề về giáo dục dành cho những cộng đồng có hoàn cảnh khó khăn tại Việt Nam và Phillipines.

Thành phố cổ kính Iloilo với nhiều di sản từ thời Tây Ban Nha đô hộ
Khung cảnh có phần cổ kính của thành phố Iloilo, nơi vẫn còn nhiều di sàn thời thuộc địa Tây Ban Nha
Jeepney, những chiếc xe Jeep cải tiến để chở khách là phương tiện giao thông đặc trưng của người Philippines

Những ngày sau đó, chúng tôi đến một cộng đồng có tên Tapaz, Capiz nơi vẫn đang diễn ra một cuộc xung đột vũ trang giữa CPP–NPA–NDF (liên quân nổi loạn của Đảng Cộng Sản Phil, New People's Army và Mặt trận Dân chủ Quốc gia (NDF)) và quân đội của chính phủ đương thời. Vượt qua những barrier chắn giữa con đường quốc lộ chốt bởi những anh lính tay ôm AK47, chúng tôi đến gặp những học sinh cộng đồng này để nói về chủ đề cùng các em trao đổi trong một diễn đàn nhỏ có tên Peace, Education & Youth development. Thật may mắn khi phần lớn các em học sinh ở vùng quê này có thể giao tiếp với chúng tôi bằng tiếng Anh. Tại diễn đàn này, chúng tôi giúp các em thảo luận về những chủ đề tưởng chừng như lớn hơn nhiều với độ tuổi của các em nhưng cũng rất gần gũi như: school criminal, bullying, teenage pregnancy, water pollution, deforestation. Sau buổi hoạt động với các em, bữa trưa chúng tôi cùng nhau ăn cơm theo cách truyền thống Kamaya, cơm được rải lên lá chuối và ăn bằng tay. Đó là một hoạt động do tổ chức SILAW (Saving Innocences Amisdt War) do cô bạn Jarrah của tôi làm người sáng lập.

Ms. Pinky, một người chị mà tôi rất yêu mến, đang kể câu chuyện về tuổi thơ của chị để động viên các bạn học sinh nói lên những vấn đề của cộng đồng mà các em đang sinh sống
Cùng các bạn học sinh ở Tapaz Capaiz
Cùng các bạn học sinh ở Tapon Tapaz Capiz, nơi trực tiếp đang diễn ra xung đột, cách đây 4 tiếng đi bộ
Ăn trưa cùng các anh bộ đội của quân đội quốc gia bảo vệ cho cư dân ở vùng xung đột

Một em học sinh tự tin thuyết trình bằng tiếng Anh - một ngôn ngữ cũng khá phổ biến ở Phil

Tôi có cảm giác như không còn biên giới quốc gia giữa chúng tôi nữa. Vấn đề giáo dục đối với trẻ em ở đây cũng như với những đứa trẻ ở dự án chúng tôi đang làm ở Hòa Bình đều là mối quan tâm chung của chúng tôi. Lần đầu tiên tôi thấy mình quan tâm tới một vấn đề ngoài lãnh thổ của mình và được trải nghiệm nó một cách thực sự chứ không phải chỉ thấy ở những bản tin thời sự.

(CÒN TIẾP....)

Nguyễn Hoàng Việt - Sáng lập viên và giám đốc Trường ngoại khóa Dream&Do

globalcitizen công dân toàn cầu năng lực công dân toàn cầu

TIN TỨC CÙNG DANH MỤC

đăng ký và nhận tư vấn miễn phí